Deborah Poynton in het Drents Museum

Over 3 maanden opent in het Drents Museum de tentoonstelling over Deborah Poynton. Zestig schilderijen zijn dan vanuit Kaapstad naar Assen verscheept, waar ze getoond worden in de vernieuwde Abdijkerk. Speciaal voor de tentoonstelling maakte Poynton het nieuwe schilderij ‘Beyond Belief’. Zie hier alvast wat sneak previews van het (gigantische!) schilderij.


Fotografie Mario Todeschini, Courtesy of Stevenson, Cape Town en Johannesburg, Copyright Deborah Poynton.

Fijne feestdagen en een mooi 2020!

Het afgelopen jaar is in recordtempo voorbij gevlogen! Na mijn zwangerschapsverlof en de geboorte van Jip ging ik in de zomer weer rustig aan het werk. Het was heel fijn om met nieuwe opdrachten aan de slag te kunnen.
Mijn biografie over Cornelis Vreedenburgh is te lezen op de site van de VVNK. Het artikel over Kees Verwey en De Onafhankelijken voor het Dordrechts Museum bracht me weer even terug naar mijn afstudeertijd, en voor het Drents Museum schreef ik een stuk over kunstenaarskolonies in Nederland. (De tentoonstellingen in deze musea zijn trouwens nog steeds te zien!)

Als klap op de vuurpijl huurde het Drents Museum mij in als curator en kon ik kunstenaar Deborah Poynton opzoeken in Kaapstad. Ik leerde er in korte tijd veel over haar schilderijen en motivatie, zodat ik me nu met veel nieuwe kennis op de publicatie over haar werk kan storten. Begin februari gaan de teksten en het beeld naar Uitgeverij WBooks, dus ik zit er midden in: een leuke en spannende fase! De tentoonstelling met de geweldige schilderijen van Poynton opent half mei in het Drents Museum, en dan… zijn we alweer halverwege het nieuwe jaar! Ik wens dat het nieuwe jaar lekker lang duurt, zodat ik lang kan genieten van mooie nieuwe opdrachten!

De Jong Kunst + Project bestaat 2 jaar!

Na het afsluiten van mijn zwangerschapsverlof kon ik mij meteen vol enthousiasme storten op een nieuwe opdracht van het Dordrechts Museum. Het artikel over Kees Verwey en kunstenaarsvereniging De Onafhankelijken combineerde twee onderwerpen waar ik al in mijn universiteitsjaren onderzoek naar deed.

‘De beteekenis der Onafhankelijken is gelegen in haar onophoudelijke actualiteit. […] Zij is nl. het embryaire; datgene waarin steeds weer het nieuwe leven vorm en kracht wordt.’ Zo schreef Verwey over De Onafhankelijken, de vereniging die hij de ‘moeder van de moderne kunst’ noemde. Verwey was veertien jaar lid van de vereniging. Gedurende deze periode groeide hij uit tot een volwassen kunstenaar die zijn eigen stijl vond. De Onafhankelijken speelde hierin een inspirerende rol: ‘het nieuwe leven’, zoals Verwey de eigentijdse en vooruitstrevende kunst omschreef, was bij De Onafhankelijken volop te zien.

De tentoonstelling ‘Kees Verwey en zijn idolen’, is van 14 juli 2019 t/m 5 januari 2020 te zien in het Dordrechts Museum. Bij de tentoonstelling verschijnt een magazine met essays over Kees Verwey.

Verlof

Alle mooie klussen uit 2018 zijn afgerond! Ik begin het nieuwe jaar met een pauze: wegens zwangerschapsverlof ga ik er de eerste maanden even tussenuit. Vanaf mei 2019 hoop ik weer met veel enthousiasme aan nieuwe opdrachten te kunnen beginnen!

Jan Sluijters. De Wilde Jaren

Na maanden hard werken is de prachtige tentoonstellingscatalogus ‘Jan Sluijters. De Wilde Jaren’ verschenen! Ik schreef het derde hoofdstuk en was samen met conservator Helewise Berger verantwoordelijk voor de eindredactie van het boek. Het resultaat is fantastisch, en de tentoonstelling in Het Noordbrabants Museum ook: tot en met 7 april 2019 te bewonderen in Den Bosch.

Het werk gaat door

Als zelfstandig ondernemer gaat het werk non-stop door. Ook op dagen dat je ‘vrij’ bent, kijk je nog even of er nieuwe mail is, kun je gebeld worden, komen er kansen langs waarop je wilt reageren.
Op geplande werkdagen – kinderen uit huis, geen privéafspraken, de was die bewust blijft liggen – is het de bedoeling dat je werkt. Dit klinkt eenvoudig, maar de zzp-praktijk kan anders zijn. Het is de bedoeling dat je werkt: ook als je je eens wat minder gemotiveerd voelt. Ook als je ziek bent. En ook als er iets naars met een familielid gebeurt.

Vorige week werd mijn schoonvader plotsklaps in het ziekenhuis opgenomen en onzekere dagen volgden. Dagen waarin niets anders van belang was dan dat hij beter zou worden. En ja, daarbij moest ook ons huishouden een beetje blijven lopen, zeker met twee kleine kinderen. Het werk kwam even op de laatste plaats. Niet perse bewust, maar de concentratie om me aan een nieuw stuk te zetten ontbrak volledig. Ik was moe, uitgeput, en mijn gedachten waren alleen maar bij de toestand in het ziekenhuis. Toch tikten deadlines door. Ik werd me bewust van het grote verschil met het werken voor een baas. Bij de baas kun je je afmelden – hoewel jouw afwezigheid daar natuurlijk ook voor problemen kan zorgen, kunnen er ook zaken door collega’s worden overgenomen. In mijn geval heb ik geen collega’s om op terug te vallen, die dingen van mij kunnen oppakken, mijn tekst kunnen afmaken zodat de uitgever niet hoeft te wachten. Het werken als zelfstandige biedt zoveel voordelen, maar hier werd ik geconfronteerd met een groot nadeel.

Toch, bedenk ik me nu, terwijl ik me een week later weer achter mijn laptop heb gezet en de concentratie probeer terug te vinden, toch biedt het ook op dit specifieke punt een voordeel. Het werken aan het liefste wat ik doe, alleen aan de keukentafel, helpt me om mijn gedachten even stop te zetten. Het vangen van het vroege werk van Jan Sluijters in een kort artikel, of het schrijven van een hoofdstuk over vergeten kunstenaar Quirijn van Tiel: het verzet mijn zinnen. Ik schrijf over iets waar ik het meeste van houd en het neemt me even mee naar een andere werkelijkheid, één die niet van mij werkend aan die keukentafel is. En mijn schoonvader? Die is toevallig verzot op kunst. En als hij beter is, dan laat ik hem mijn werk lezen.

Netwerkborrel voor zelfstandige kunsthistorici uitgesteld!

De eerste editie van de netwerkborrel voor zelfstandige kunsthistorici was een succes! Een mooie groep zelfstandigen uit het hele land, uiteenlopend van starters tot ervaren professionals, wisselde in informele setting ervaringen en tips uit. Op 19 oktober organiseert de VNK-sectie Zelfstandigen de tweede editie. Wil jij graag je netwerk uitbreiden, gemotiveerd raken door een verrassend gesprek en leren van een andere ondernemer? Dan zien we je graag op de volgende VNK-netwerkborrel! Let op! De borrel is tot een nader te bepalen moment uitgesteld! 

Datum en tijd: nader te bepalen (uitgesteld)

Locatie: Het Gegeven Paard, Vredenburgkade 11 Utrecht (vlakbij uitgang Hoog Catherijne)

Ook andere geïnteresseerde kunsthistorici zijn van harte welkom!
Aanmelden is niet nodig.

Kunst voor reclame. Van Son’s reclameplaten

Bron: Beelddocumentatie RKD

In mijn onderzoek naar Hans von Bartels (1856-1913) voor het Katwijks Museum* stuitte ik in de beelddocumentatie van het RKD op de hiernaast afgebeelde reclameplaat.

Philip van Son (1850-1936) startte in oktober 1872 in Deventer met de productie van zegellak en kleefstoffen. Niet veel later werden hier schrijfinkten en boekdrukinkt aan toegevoegd. In 1921 verhuisde de fabriek naar Hilversum. Tot aan het begin van 2018 was Van Son’s een familiebedrijf. Het bedrijf bestaat nu nog steeds en voert nog de familienaam, maar werd aan het begin van dit jaar overgenomen.

Eigen en geleende ontwerpen

In de reclame-uitingen van de inkt- en verffabriek maakte Van Son meer dan eens gebruik van schilderijen. Andere reclameplaten werden door ontwerpers speciaal gemaakt. Op de website het Geheugen van Nederland is de prachtige affiche van Frits van Alphen (1894-1980) uit 1920 te zien (vanwege de auteursrechten niet op deze pagina gereproduceerd, maar te zien via deze link). Gekleurde schilderijen van een kunstenaar als Hans von Bartels leenden zich natuurlijk uitstekend voor de uitingen van een fabriek voor drukinkten.

‘Superieure artistieke reclame’

Ook van het werk van Jan Sluijters (1881-1957)** werd dankbaar gebruik gemaakt. In het schilderij, waarop hij zijn toekomstige vrouw Greet van Cooten schilderde, liet Sluijters de natuurlijke kleuren los: hij schilderde haar huid roze en blauw, gebruikte felle contourlijnen en een achtergrond in vibrerende kleuren. In De Maasbode (25 sept. 1926) werd toegelicht waarom de fabriek voor dit werk van Sluijters had gekozen:

‘Toen de directie van van Son’s Inkt en Verffabrieken te Hilversum het plan opvatte, weer een reclameplaat uit te geven, heeft zij een goeden inval gehad. Noodig was een plaat, die een zoo uitgebreid mogelike kleurenschaal zou demonstreeren en besloten werd een onderzoek in te stellen bij verschillende Hollandsche schilders en na te gaan, of zich niet een kunstwerk liet uitzoeken van hoog artistiek gehalte, geschapen uit vrije inspiratie en toch van een kleurenrijkdom en toonschakeering als voor een verffabriek gewenscht. Het zal wel geen verwondering wekken, dat de ondernemende directie een schilderij van haar gading vond in het oeuvre van een verwoed colorist als Jan Sluyters. Diens “Lezende jonge vrouw” uit 1911, een brillant en gloedvol werk, werd gereproduceerd. Het geheel is een voortbrengsel van Hollandsche grafische techniek: verveelvoudigd door Van Leer & Co. en gedrukt met de offset-inkten van de firma van Son. De reproductie is feilloos en de plaat, waarop de firma-naam bescheiden is aangebracht, is een voorbeeld van superieure artistieke reclame.’

Volgens het Utrechtsch Prov. en Sted. Dagblad (28 september 1926) was het schilderij van Sluijters in bezit van M. van Son, directeur van de fabriek. Van Son deed met zijn reclame doelbewust een poging de reclame in zijn vakgebied te verfraaien:

‘Blijkens een door de firma bijgevoegd prospectus wil zij hiermede belichamen een eerste poging harerzijds om het peil der banale propaganda – in de grafische verfbranche volgens haar veelal overheerschend – te verlaten en ervoor in de plaats te stellen: kunst, in dienst van een niettemin doelbewuste en doelmatige reclame.’

* De tentoonstelling over Hans von Bartels is van 10 juli tot en met 10 november 2018 te zien in het Katwijks Museum. Bij de tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerde tentoonstellingscatalogus met een artikel van mijn hand: ‘Wat je ziet, kun je ook schilderen, als je zien en schilderen kunt’. De catalogus verschijnt bij WBOOKS.

** Momenteel werk ik mee aan de tentoonstellingscatalogus bij de tentoonstelling ‘Jan Sluijters. De wilde jaren’, verwacht in het Noordbrabants Museum van 17 november 2018 t/m 7 april 2019.